Duurzaam en groen

Opbrengst en advies

Op deze pagina kunt u meer lezen over het gesprek met de stad op het thema Duurzaam en groen. Hoe kan de samenwerking tussen gemeenten, inwoners en bedrijven een klimaatneutrale stad dichterbij brengen? Wat is er nodig om een gezond leefmilieu te behouden in een economisch bedrijvige regio? Hoe kunnen we in een dichtbebouwde stad hitte, droogte en wateroverlast het hoofd blijven bieden?

Duurzaamheid is niet langer een keuze. Daarover zijn ‘de stad’ en de gemeente het eens. Van Zaanstad wordt een hoge ambitie verwacht. Het is duidelijk dat een gemeente te maken heeft met uiteenlopende belangen en afwegingen moet maken. Blijf de keuzes vervolgens goed uitleggen, vraagt de stad.

De hoge ambities zijn moeilijk te verwezenlijken zonder nieuwe regelgeving die verduurzaming kan stimuleren. Denk aan nieuwe landelijke regels voor elektrisch vervoer. Om in een stad met grote binnenstedelijke woningbouwplannen voldoende groen te kunnen behouden en zo een balans voor prettig en leefbaar wonen te vinden, moet het wettelijk kader worden aangepast. Aanpassingen in het bouwbesluit zou het toepassen van groene gevels sterk kunnen bevorderen. Groen is hard nodig om de gevolgen van klimaatverandering zoals hitte, droogte en wateroverlast te kunnen beperken. Bomen bijvoorbeeld verkoelen en houden water vast.

Verduurzaming en vergroening kan Zaanstad niet alleen. Duurzaamheid kan een feestje voor iedereen worden, maar we moeten ook mensen erbij betrekken die niet zo makkelijk kunnen en willen verduurzamen, zoals mensen in naoorlogse koopwoningen. Er is behoefte aan onafhankelijke, praktische en duidelijke informatie over de duurzame stappen die inwoners kunnen zetten, en niet alleen online. Kan een informatiecentrum voor duurzaamheid soelaas bieden? Er zijn zorgen over de luchtkwaliteit en geluidsoverlast. Zaanstad mag kritischer zijn over Schiphol in het reguliere overleg en de media.

“Duurzaamheid moet voor iedereen uiteindelijk een feestje zijn”

 “Een grote boom vervang je niet even zo”

“Zaanstad moet kritisch blijven over toenemend aantal vliegbewegingen”

Duurzaam en groen – Hoe kan de samenwerking tussen gemeenten, inwoners en bedrijven een klimaatneutrale stad dichterbij brengen?

De stad
Advies

Ambitie
Duurzaamheid is niet langer een keuze. De lat voor de stad mag bovendien best
hoog worden gelegd.


Wij zijn blij dat alle gesprekspartners niet alleen de urgentie maar ook de omvang (en complexiteit) van de duurzaamheidsopgave herkennen. Het college onderschrijft dat wij realistische doelen moeten stellen. Het stellen van haalbare en zichtbare tussendoelen is enorm belangrijk voor het draagvlak in de stad voor verduurzaming.
Draagvlak én samenwerking zijn nodig om samen de duurzaamheidstransitie werkelijk (mogelijk) te maken. In het komende jaar organiseren wij Zaanse klimaattafels. Hierbij besteden we aandacht aan het zetten van kleine stappen. Tegelijkertijd willen we een brede beweging regisseren.
Bovendien gaan we aan de klimaattafels op zoek naar wie wat en wanneer kan betekenen in de duurzaamheidsopgave.

Wij zetten erop in dat er een verbond ontstaat; dat er een groep betrokken bewoners, ondernemers en organisaties de afgesproken projecten/doelstellingen monitort, kennis en informatie met elkaar deelt en goed in beeld heeft onder welke voorwaarden wij met elkaar de beweging kunnen blijven maken. Concreet gaat dat dan (ook) over bv. wetgeving, lokale regels, financieringsmogelijkheden, infrastructuur en ruimtelijke inpassing.

Rollen en verantwoordelijkheid
De gemeente kan hier en daar meer de regie nemen. Ook zal gewenst gedrag
vaker moeten worden afgedwongen door regelgeving. Zoals landelijk
uiteindelijk elektrisch vervoer door regelgeving standaard wordt.




In het algemeen zal een beleid gericht op verleiden en belonen beter werken
dan dwingen en sanctioneren.





Het is wenselijk dat de gemeente bij ontwikkeling van gebieden en woningbouw
kan sturen via bestemmings- of omgevingsplannen. Hierdoor is Zaanstad
bijvoorbeeld beter in staat ervoor te zorgen dat er voldoende groen in de Zaanse wijken is en blijft. Groen in een verdichtende stad wordt belangrijker met het
oog op wateroverlast en hittestress als gevolg van klimaatverandering.
Zaanstad doet er goed aan dit bijvoorbeeld landelijk via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan te kaarten.
Er wordt ook zorg uitgesproken over het mogelijk bebouwen van de
‘groene randen’ van de stad: hoe gaan we deze gebieden inventariseren en
welke criteria hanteren we om ze te selecteren. Er is behoefte om in de
uitwerking hierover met het college mee te denken.

De gemeenteraad maakt afwegingen als zij het beleid vaststelt. Bij de uitvoering daarvan maakt de gemeente ook keuzes. Ideeën en voorstellen uit de stad kunnen niet altijd worden gerealiseerd, dat begrijpen we. Bij de afweging van de vele verschillende belangen neemt de overheid soms andere beslissingen. 




Het werken aan duurzaamheid is een zaak voor de hele stad. Alle partijen en burgers hebben hierin een rol te vervullen. Gelet op de huidige mogelijkheden van de gemeenten en de rollen en verantwoordelijkheden van andere stakeholders in de duurzaamheidstransities, passen bij de gemeente vooral de rollen van aanjager, facilitator, verbinder. Wij onderschrijven de oproep uit de stad om waar nodig de regierol te pakken.

Het college definieert daarbij regie als: op basis van de inbreng uit de Zaanse samenleving de gezamenlijke richting en het gezamenlijk tempo bepalen, met oog voor de (vaak landelijke of internationale) kaders.

Wij onderschrijven dat verleiden en belonen (zoals we nu al doen met het Grondstoffenplan) effectief kan zijn, maar we vinden het te ver gaan om dit in algemene zin te onderschrijven. Sterker nog: in toenemende mate wordt vanuit EU, Rijk en provincie met regelgeving gestuurd op vooral energiebesparing in de gebouwde omgeving en industriële processen. Ook de gemeente heeft op dit moment al een handhavende rol in een aantal situaties.


Op dit moment wordt gewerkt aan de Omgevingsvisie. Dit is een belangrijk instrument van de Omgevingswet en geeft antwoord op de vraag: Welke gemeente willen en kunnen we in 2040 zijn? Hier worden de grote lijnen uitgezet die gaan over identiteit, waarden, kernkwaliteiten en de opgaven waar de stad voor staat. Het wordt de leidraad bij het maken van plannen in de toekomst. De geluiden over het benutten van de verschillende functies zal hier onderdeel van zijn. Dit geldt ook voor het al dan niet bebouwen van de groene randen van de stad.

 



Wij herkennen het belang van groen in de wijk. Daarom gaan wij binnen het MAAK.Zaanstad programma al in een vroeg stadium bij de ontwikkeling van gebieden hieraan aandacht besteden. Dit geldt bij gebiedsontwikkeling ook voor de infrastructuur waarmee wij het gebruik van elektrisch vervoer in de openbare ruimte gaan faciliteren, zoals laadpalen, parkeernormen en milieuzones.  

 




Informeren en communiceren 
De opgave is groot, de lat ligt hoog maar er gebeuren als veel goede dingen op het gebied van duurzaamheid. Het zou mooi zijn om deze goede voorbeelden van inwoners, bedrijven en gemeente beter over het voetlicht te brengen.

Deel de successen met iedereen. Duurzaamheid moet een ‘feestje’ worden en
geen zwaard van Damocles. Focus in de eerste uren van dat feestje op
mensen die willen en kunnen.

Maar houd tegelijkertijd oog voor mensen die mogelijk wel willen, maar niet
kunnen mee feesten. Mensen in naoorlogse woningen met slechte funderingen
en hoge energiekosten moeten zoveel mogelijk worden geholpen met financiële regelingen.

Er is een duidelijke behoefte aan meer onafhankelijke informatie over
duurzaamheid. Sommige complexe onderwerpen moeten voor iedereen
begrijpelijk worden.
De vragen stapelen zich op: Wat kan ik als inwoner doen? Moet ik mijn woning isoleren? Hoe doe ik dat dan? Moet ik een warmtepomp aanschaffen of
zonnepanelen kopen? Of kan ik deze misschien beter huren? Komt in mijn wijk
straks een warmtenet? Wat zijn de mogelijkheden van groenadaptatie? Mensen hebben veel baat bij onafhankelijk en deskundig advies of mogelijk coaching.

De financiële drempel om te verduurzamen is voor menige inwoner hoog.
Zaanstad kan minder kapitaalkrachtige mensen ook helpen om te besparen. Bijvoorbeeld: De zolder en slaapkamer, waar je weinig verblijft, hoeven
misschien niet zo warm.

Een informatiecentrum voor duurzaamheid kan hierbij helpen.
Iemand verwijst ook naar informatieve websites als www.milieucentraal.nl/ en www.thuisbaas.nl (Urgenda)

De gemeente kan nog beter uitleggen waarom ze bepaalde keuzes maakt. Zo
blijft er veel onduidelijkheid over bijvoorbeeld de redenen voor het kappen van bomen.



Prima advies. De gemeente gaat hier werk van maken. Uiterlijk in het tweede kwartaal van dit jaar komt een breed integraal communicatieplan over duurzaamheid. Het bevorderen van de informatie-uitwisseling in de gemeenschap zal hiervan ook onderdeel zijn.

 

 

 



Vanuit het Duurzaam Bouwloket adviseren we eigenaren over het stapsgewijs en verduurzamen van hun woning met ‘no regret’ maatregelen, zoals vloerisolatie of glasisolatie. Hierbij is het besparingseffect niet afhankelijk van toekomstig overheidsbeleid ten aanzien van bijvoorbeeld de aard van het toekomstige verwarmingssysteem. De noties over koele slaapruimtes/zolder horen daar zeker bij. 

Het Duurzaam Bouwloket is geregeld aanwezig in verschillende Zaanse wijken tijdens Energiecafé’s waarbij woningeigenaren worden voorgelicht over de wijze waarop zij hun woning kunnen verduurzamen.

 




Om de communicatie over groen te verbeteren zijn we bezig met de website www.buitengewoon.zaanstad.nl. Via deze website gaan we betere informatieverstrekken over de openbare ruimte, inclusief groenadaptatie. Daarnaast organiseren we diverse activiteiten in de wijken om bewoners te informeren over klimaatverandering en groenadoptie.

 

Duurzaam en Groen – Wat is er nodig om iedereen te laten profiteren van een duurzamere woning?

De stad
Advies

Als we van het gas af moeten, hebben we als inwoners hulp nodig om aardgasloos
te gaan wonen. De financiële drempel om te verduurzamen is voor menig inwoner
van Zaanstad hoog. Welke financiële arrangementen kan de gemeente aanbieden
en hoe kunnen zij inwoners deels ontzorgen?



De financiële arrangementen voor een NUL op de meter woning (NOM) lopen af. Het gebruik hiervan was heel beperkt. Daarom wordt gewerkt aan onder meer een toegankelijke subsidievorm die beter benut gaat worden. Deze regeling zal beter bijdragen aan de doelstellingen van energiebesparing en aardgasvrij worden én daarmee aan de ambitie om een CO2-neutrale stad te worden.

Vanuit het Klimaatakkoord zullen er vanaf 2019 ook aantrekkelijke landelijke arrangementen (financieringsconstructies, subsidies) worden aangeboden. Als gemeente gaan we deze actief ‘in de etalage zetten’ en hierover voorlichting geven.

Zaanstad kan de functies van gebouwen beter benutten, vooral vanuit het oogpunt van energievoorziening. Een zwembad kan energie leveren aan de naastgelegen woningen.


Slimme (energetische) functiemenging kan inderdaad een goede bijdrage leveren. Bij de gebiedsontwikkeling MAAK.Zaanstad kijken we hier goed naar; de nieuwe stad helpt de bestaande stad om zich verder te ontwikkelen, ook in duurzaamheid.

Duurzaam en groen – Hoe kunnen we (nieuwe) bedrijven laten bijdragen aan een circulaire en klimaatneutrale stad?

De stad 

Advies

De gemeente kan ervoor kiezen om alleen nog duurzame bedrijven
aan te trekken om zich in Zaanstad te vestigen. Zo zou Zaanstad op diverse plekken in de stad ook innovatieve circulaire hotspots kunnen ontwikkelen, die een eigen economische dynamiek hebben.

Wij delen de suggestie dat nieuwe bedrijvigheid dient bij te dragen aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Het werven van alleen ‘circulaire’ bedrijven verdient daarbij niet de voorkeur. De circulaire economie, die Zaanstad voor ogen heeft, vraagt een uitnodigend ruimtelijk en economisch beleid, waarbij bedrijven (juist samen) in de gelegenheid zijn duurzame ketens te (helpen) sluiten. Oftewel, samenwerken om ‘niet-circulaire’ bedrijven te helpen om duurzamer te worden.
Medio dit jaar leggen wij hierover concrete voorstellen voor aan de raad. Als onderdeel van onze benadering van de circulaire economie acquireren wij doelgericht binnen de ketens van circulaire bedrijven.

Het initiatief van ondernemers in Molletjesveer om gezamenlijk als
Saenz zonnepanelen te plaatsen is een goed voorbeeld. Misschien
kunnen ondernemers op een bedrijventerrein ook gezamenlijk het onderhoud van de groenvoorzieningen regelen.

Een interessante suggestie. We zullen deze onder de aandacht brengen bij ‘t Lokaal, maar ook bij andere initiatieven in de stad.

Bedrijventerreinen zoals rond Nauerna kunnen groener zijn. Ook bedrijfsgebouwen kunnen duurzamer worden gebouwd

Het bedrijfsgebouw van Afvalzorg, beheerder van de stortplaats bij Nauerna, is een bijzonder duurzaam gebouw dat voor koeling en verwarming gebruik gemaakt van stortgas van de locatie. Ook bij het ontwerp van het gebouw is uitgegaan van een zo duurzaam mogelijke vormgeving. 

Op het dak ligt gras waardoor het landschap overloopt in het kantoor, en dat tevens een geluiddempende en isolerende heeft. Bovendien zorgt het gras ervoor dat het hemelwater grotendeels verdampt. Hierdoor komt er zo min mogelijk schoon water in de waterzuiveringssystemen. Wanneer de stort in 2021 beëindigd is, wordt op de voormalige stort een park aangelegd. 

Bij het naastgelegen bedrijventerrein HoogTij staat duurzaamheid bij zowel de oprichting van bedrijfsbebouwing als bij de inrichting van de openbare en buitenruimte hoog in het vaandel. Het terrein is van oudsher al gasloos en momenteel wordt onderzocht hoe het terrein ook in de toekomst duurzaam van warmte kan worden voorzien. Het voorzien in een duurzaam bedrijfsprofiel is een belangrijk uitgangspunt bij bedrijfsvestiging op HoogTij. Het oprichten van duurzame bedrijfsbebouwing, het benutten van duurzame warmtebronnen en het voorzien in vertraagde hemelwaterafvoer zijn, naast het streven om te voorzien in zoveel mogelijk energieopwekking middels zonnepalen op bebouwing, belangrijke uitgangspunten bij de uitgifte op HoogTij.

De gemeente moet met nieuwe bedrijven in gesprek gaan over hun duurzame prestaties tegen het licht van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daar liggen ook economische kansen voor bedrijven.

We onderschrijven dit. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is onderdeel van ons accountmanagement ten aanzien van bedrijven. 

Duurzaam en groen - Hoe kunnen we in een dichtbebouwde stad hitte, droogte en wateroverlast het hoofd blijven bieden?

Het klimaat verandert en de gevolgen hiervan (hittestress, wateroverlast en droogte) leveren risico’s op voor de stad. Zowel in de bebouwde omgeving als in de openbare ruimte zijn maatregelen nodig om die klimaatrisico’s te beperken. Wij zetten daarom in op vergroening van de stad om deze klimaatbestendig te maken, voorbereid op de gevolgen van een veranderend klimaat. Wij onderschrijven de boodschap van de stad dat bomen daarin een belangrijke rol spelen. Daarnaast is een groene stad een belangrijk voorwaarde voor een goed maatschappelijk en economisch vestigingsklimaat. In 2019 vindt besluitvorming plaats over de Uitvoeringsagenda Groen en Water. Als gemeente zijn we niet in staat om dit allemaal alleen te doen. Daarom werken we samen met bewoners, bedrijven, ontwikkelaars en andere belanghebbenden om een integraal plan op te stellen conform het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie.

Duurzaam en groen - klimaat - verstedelijking

De stad 

advies

In de stad is een goede balans tussen bebouwde omgeving en natuur
noodzakelijk. Het enige middel dat goed bijdraagt aan klimaatadaptatie of een klimaatbestendig stad is natuur (groen en water) in de stad en op de goede
plekken. Het zorgt voor verkoeling bij hitte en voor waterberging. We doen er
goed aan vooruit te denken! Zeker ook bij plannen voor nieuwe herinrichting
van de openbare ruimte.  






‘Groen’ neemt nogal een ondergeschikte positie in bij de inrichting van bedrijventerreinen zoals HoogTij.


We zijn doordrongen van het belang van groen in de bebouwde omgeving en openbare ruimte. Waar we kunnen nemen we al maatregelen om extreme wateroverlast te voorkomen of de effecten ervan te verminderen  (zoals ‘Tegel eruit, plant erin’/Operatie Steenbreek, de aanleg van geveltuinen etc.). In de uitvoeringsagenda Groen en Waterplan besteden wij hier ook aandacht aan.

 In zijn algemeenheid is het zo dat we meer prioriteit geven aan een groene omgeving waar mensen wonen en recreëren dan aan een groene aankleding van een bedrijventerrein. 

 Voor bedrijventerrein HoogTij geldt dat er een groene hoofdstructuur is vastgelegd in de leidraad voor de ontwikkeling van dit bedrijventerrein. Na een aantal rustige jaren is het terrein op dit moment volop in ontwikkeling. Er ligt een parkstructuur dwars door HoogTij. Bovendien doen wij een onderzoek naar verduurzaming van het bedrijventerrein, waarin ook vergroening aan bod komt. In 2019 zal er, om het duurzaam karakter van het bedrijventerrein verder te versterken, een duurzaamheidsvisie op het terrein worden opgesteld.

Behalve woningen en parkeerplaatsen moeten we ook ruimte vinden voor speeltuinen, sport, riolering en groen.


De gemeente moet kijken welke mogelijkheden er zijn om dit via regelgeving af te dwingen, bijvoorbeeld door aanpassing van het bouwbesluit. Zaanstad heeft zelf nauwelijks grond. Zaanstad zal via VNG moeten lobbyen richting Den Haag.

Aandacht voor klimaatadaptatie moet ook een verantwoordelijkheid van
ontwerper en architecten worden.

Er bestaat een tool waarmee gemeente een maatschappelijke kosten- en batenanalyse van groen kan maken.

We gaan steeds meer van horizontaal naar verticaal bouwen. Groene gevels
helpen bij een klimaatbestendige binnenstad. Daarmee maak je bovendien een duidelijk statement.

Aan de verstening van de tuinen zie je dat steeds meer mensen geen groene
tuin meer willen. Het verdient de voorkeur bij nieuwbouw dus minder privétuin te reserveren en meer gemeenschappelijk groen. Een ambitieus maar inspirerend voorbeeld is de wijk Lanxmeer in Culemborg

We hebben ervoor gekozen om de stad te laten groeien binnen de bestaande stedelijke contouren. Dat doen we om het groene buitengebied te behouden als belangrijke kwaliteit in Zaanstad. 

 Ruimte voor groen heeft gevolgen voor de wijze waarop we bouwen (hoogbouw) en hoe we omgaan met de ruimte voor wegen en parkeren. Dat is een complex spanningsveld waar je per situatie moet bekijken wat de beste oplossing is. We willen dan ook per gebied of per bouwplan bekijken hoe we een goede balans kunnen krijgen tussen de verschillende functies in de openbare ruimte. 

In 2019/2020 maken wij een plan van aanpak voor klimaatadaptatie. De suggesties uit de stad krijgen hierin een plaats. We kijken naar alle mogelijkheden om de stad klimaatrobuust te maken. Dat geldt voor de openbare ruimte, de tuinen en de wijze waarop we bouwen en wonen. Het plan van aanpak geeft niet alleen inzicht in de maatregelen om de bestaande stad klimaatrobuust te maken. We ontkomen er niet aan om hierin ook ontwikkelaars kaders mee te geven waaraan nieuwe woonwijken moeten voldoen.  

 Om Zaanstad klaar te maken voor een veranderend klimaat kunnen niet alleen inspanningen van de gemeente worden verwacht, maar van alle partijen. Daarom werken we bij het tot stand komen van het plan van aanpak klimaatadaptatie - maar ook daarna bij de uitvoering - samen met diverse partners en met de inwoners.


Duurzaam en groen - klimaat - bomen 

Bomen zijn verkoelend en daarom belangrijk als middel tegen hittestress.
Mensen vragen zich af of de gemeente wel goed omgaat met bomen en waarom
er zoveel bomen worden gekapt? Of er wel op de goede momenten wordt
gesnoeid?  

Uiteraard moeten bomen soms weg bij gevaar, ziekte of bebouwing.  En al heeft
de gemeente een compensatieregeling met de herplantplicht; een grote boom vervang je niet zomaar.


De gemeente moet continu bewaken en toetsen. En duidelijker communiceren waarom en wanneer een boom wordt gekapt.


Aandacht en zorg voor de bomen is ieders verantwoordelijkheid. Er is een bomenwacht, die toezicht houdt. Deze is door bewoners zelf opgezet .


Bij verbetering of vervanging van het riool gaat de straat open. Dan is het zaak
in de planning direct goed groen in te passen.




Het lijkt alsof er verschillen zijn in onderhoud bomen tussen wijken en binnen wijken. Bijvoorbeeld in Poelenburg en Assendelft.

Wij erkennen dat bomen belangrijk zijn als middel tegen hittestress. Maar omdat bomen niet het eeuwige leven hebben en omdat ze soms niet op de goede plek staan moeten we jaarlijks een hoeveelheid bomen kappen. Uitgangspunt is wel dat die bomen dan ook weer herplant worden, zodat we een groene stad blijven. 

 Bij nieuwbouw moeten terreinen vaak worden opgehoogd om er wegen te kunnen aanleggen en om te zorgen voor droge kruipruimtes onder woningen. Bomen kunnen slecht tegen ophoging van de terreinen. Ook daar is kap van bomen veelal onvermijdelijk. 

 Hoewel we zorgvuldig omgaan met de kap van bomen, blijven wij zoeken naar verbeteringsmogelijkheden. Daarom laten wij de wijze waarop we als gemeente omgaan met bomen extern onderzoeken.  

 In de Uitvoeringsagenda Groen en Waterplan nemen wij de actualisatie van het Bomenbeleidsplan als maatregel op. Dit gebeurt omdat we het belangrijk vinden dat we zorgvuldig met bomen omgaan. 

 Bij rioolvervanging en herinrichting van wegen houden we rekening met de aanwezige bomen. Het is niet altijd mogelijk om alle bomen te behouden. We moeten veelal de openbare ruimte in Zaanstad ophogen, waar bomen niet goed tegen kunnen.
Bovendien is  de openbare ruimte die aangepast wordt, 40 tot 50 jaar geleden aangelegd met de toen geldende inzichten. Het gebruik van de openbare ruimte, de wijze hoe mensen de openbare ruimte gebruiken, is in die tussenliggende periode veranderd en dat maakt dat daarop aanpassingen nodig zijn.

 Wij herkennen geen verschil in onderhoud van bomen in Poelenburg ten opzichte van Assendelft.  


Duurzaam en groen - klimaat – samenwerking gemeente en inwoners

Mensen denken dat de overheid alles regelt en weten niet dat ze mee kunnen
denken en inbreng kunnen hebben. Dit geldt zeker ook voor vergroening van
de stad.

De vraagstukken zijn te groot voor de gemeente. De gemeente kan niet zonder samenwerking met het rijk en de provincie.


Het kost tijd om bij bewoners bewustwording te kweken. Een actie van de
gemeente in samenwerking met tuincentra, waarbij men een gratis plant kreeg
in ruil voor een tegel uit de tuin, bleek in 2018 succesvol (lokale Operatie
Steenbreek). 900 gezinnen deden mee aan deze actie. Er waren veel goede
reacties. Bewoners kunnen bij rioleringswerkzaamheden in de wijk ook vragen
om vergroening, zoals geveltuinen.



Er is twijfel of de gemeente (bestuur en ambtenaren) voldoende doordrongen
zijn van de urgentie, omdat de gevolgen van klimaatverandering op korte termijn minder zichtbaar zijn.



Klimaatadaptatie is van iedereen en zeker niet het exclusieve domein van de gemeente. Zestig procent van de oppervlakte van de stad is particulier eigendom. Daarom zoeken we ook samenwerking met woningcorporaties, bedrijven en inwoners. Daarnaast werken wij ook samen met overheden, zoals het Rijk, de provincie, Metropoolregio Amsterdam, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en regiogemeenten.   

 Bij samenwerken hoort dat iedereen over gelijke informatie beschikt. Daarom wordt via het platform www.Duurzaan.nl/klimaatverandering  informatie verstrekt over klimaatadaptatie en tips gegeven over wat je zelf kunt doen rondom je huis om te vergroenen. In april organiseert de gemeente Zaanstad opnieuw de actie ‘Tegel eruit, plant erin’ Ook andere acties die vergroening door particulieren stimuleren, zetten wij voort. Ook  het HHNK maakt informatie toegankelijk via https://www.veiligschoonvoldoende.nl/water-in-de-tuin/ en 
https://hhnk.klimaatatlas.net

In 2019/2020 komen wij met een plan van aanpak extreme wateroverlast. Dat plan van aanpak geeft richting aan de maatregelen die we in de periode 2021-2050 gaan uitvoeren. Daarnaast gaan we onderzoeken hoe we effectieve maatregelen kunnen nemen tegen hittestress. Daarvoor wordt in 2019/2020 onderzoek gedaan.

 Klimaatverandering gaat ook over droogte en de effecten die dat vooral heeft op ons veenweidegebied. Samen met de provincie en met de Metropoolregio Amsterdam onderzoeken we de effecten van het veranderende klimaat op ons landschap en zoeken we naar effectieve maatregelen.  

 We weten ook dat klimaatverandering vaker zal leiden tot extreem hoog water en dat de kans op dijkdoorbraken kan toenemen. De Veiligheidsregio bereidt zich hier op voor.

 Kortom; de gemeente is zich bewust van de noodzaak om hier aan te werken. Het is noodzakelijk dat partijen tot goede samenwerking komen om dit effectief aan te pakken. Die samenwerking zijn we aan het zoeken.


Duurzaam en groen – Wat is er nodig om een gezond leefmilieu te behouden in een economisch bedrijvige regio?

De stad maakt zich zorgen over de luchtkwaliteit in het Noordzeekanaal gebied en de geluidsoverlast rond Schiphol. Dat is begrijpelijk. Tegelijkertijd herkennen wij het geluid dat Schiphol een belangrijke bijdrage levert aan de werkgelegenheid in de regio. Het blijft de kunst om daar een gezond evenwicht in te vinden. Als individuele gemeente heeft Zaanstad beperkt invloed.

Concentraties stikstof en fijnstof worden op vele plekken gemeten en blijven binnen de wettelijke waarden. Zaanstad heeft zich ook aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA) van het Rijk. Tegen geuroverlast zijn onder meer metingen door E-noses ingezet. De gemeente streeft naar een optimale doorstroming van verkeer, al dan niet met ‘groene golven’. Elektrisch vervoer afdwingen kan Zaanstad niet, het gebruik ervan stimuleren wel.

Duurzaam en groen – milieu - Schiphol

Er zijn zorgen over het toenemend aantal vliegbewegingen van en naar Schiphol. Zaanstad mag kritischer zijn over Schiphol in de media. Partijen willen vaker de overlast rond Schiphol aankaarten.

Voorheen waren er meetpunten geluidsoverlast Schiphol, deze lijken verdwenen.


Wethouder is lid van de Omgevingsraad Schiphol. Zaanstad zou aan meer tafels moeten zitten waar groei van Schiphol wordt besproken.

Als lid van de Omgevingsraad Schiphol zullen wij deze geluiden permanent blijven inbrengen. 

 

 De meetpunten geluidsoverlast zijn er nog steeds, zoals twee NOMOS meetposten aan de Veenpolderdijk en aan de Parkrijklaan in Assendelft
Meer informatie bijvoorbeeld via
Bewoners Aanspreekpunt Schiphol.   

We zien verschillende oplossingen om de negatieve effecten van vliegverkeer te verminderen:

  • Zelf niet meer vliegen
  • Belasting verhogen op kerosine
  • Alternatieve vormen van vervoer, bv trein
  • Vervoer over water (bedrijven)

De gemeentelijke invloed op deze oplossingen is beperkt. 

 

De discussie over alternatieve vormen van vervoer lopen ook via de Omgevingsraad Schiphol.  

Schiphol is ook belangrijk voor onze bedrijven en werkgelegenheid in de regio.

Dit onderschrijven wij.


Duurzaam en groen - milieu - luchtkwaliteit

De stad
Advies
Is de luchtkwaliteit verbeterd? Er lijkt nauwelijks vooruitgang. De afname van concentraties verontreiniging is wel ingezet, maar vlakt weer af.

In grote stankgebieden als het Havengebied wordt minder vaak gemeten.
Zaanstad lijdt er wel onder.

De laatste jaren zitten er wat fluctuaties in de gemeten concentraties, maar in het algemeen blijkt dat vanaf 2009 tot en met 2017 de luchtkwaliteit voor stikstofdioxide is verbeterd. Voor fijnstof geldt dat ook, maar in iets mindere mate. Er is de laatste jaren geen grote afname meer van de gemeten concentraties voor de luchtkwaliteit, maar dat is een landelijk gegeven. Overigens voldoet Zaanstad overal aan de gestelde grenswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof. 

Rondom het Havengebied Amsterdam wordt door middel van vier meetstations gemeten: Westerpark, Hemkade, Spaarnwoude en HoogTij. 

Wij actualiseren het Actieplan Luchtkwaliteit door aan te sluiten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA) dat het Rijk nastreeft. Met het SLA onderzoekt het Rijk welke maatregelen we al hebben genomen om de luchtkwaliteit te verbeteren en wat er nog meer kan worden gedaan. Daarbij wordt ook het effect van de maatregelen op de gezondheid in beeld gebracht. 

In wijken als Westerwatering en Zaandam Zuid is geregeld overlast van benzinedampen en kolengruis.
Door de E-noses geurmetingen in het Noordzeekanaalgebied kunnen op tijd benzinedampen worden gedetecteerd, waardoor er snel kan worden ingegrepen en klachten kunnen worden voorkomen De handhaving voor bedrijven ligt bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. (OD NZKG). Het beheer over de E-noses ligt ook bij de OD NZKG. De omgevingsdienst komt bij overlast in actie om na te gaan of er overlast optreedt als gevolg van de activiteiten in Westpoort.

De uitlaatgassen van verkeer op de Provinciale weg vervuilen enorm.
De hoogste concentratie van de uitlaatgassen op de provinciale weg lag in 2017 ter hoogte van de kruising van de provinciale wegen N203 en N246 in Krommenie op 28,8µg/m3. Dit is ruimschoots binnen de gezondheidsnorm van de EU van 40 µg/m3

Er zijn weinig meetpunten voor luchtkwaliteit en er is twijfel over de uitkomsten
van metingen. Er zijn nieuwe technologieën om te meten en om meetgegevens openbaar te maken, met behulp van apps bijvoorbeeld.

Verspreid over de gemeente stonden in 2017 3 meetstations en 11 meetlocaties met palmes-buisjes voor het meten van stikstofdioxide. Deze buisjes zijn redelijk betrouwbaar volgens het RIVM. In 2018 zijn er 8 locaties met palmes-buisjes toegevoegd langs de A8. In 2019 zullen wij langs de Den Uylweg nog 5 meetlocaties met palmes-buisjes toevoegen. 

De provincie Noord-Holland onderzoekt in samenwerking met o.a. het RIVM en de GGD Amsterdam de bruikbaarheid van nieuwe technologieën voor het meten van de luchtkwaliteit met sensoren. Wij sluiten daarbij aan. De gegevens van de meetstations zijn al real time te raadplegen op de app ‘Mijn luchtkwaliteit’ en de gegevens van de palmes-buisjes zijn op de site ‘NO2 meetresultaten met Palmes-buisjes’ van de GGD te raadplegen.

Bewoners kunnen zelf luchtkwaliteit meten en gegevens aanleveren. Zaanstad
doet er goed aan die data dan ook te gebruiken. Bedenk dat de belastbaarheid
van inwoners beperkt is, er wordt al een groot beroep op hen gedaan.
Op het moment dat de meetmethoden betrouwbaar genoeg zijn, willen we de gegevens die inwoners aanleveren op basis van eigen metingen, gebruiken om de luchtkwaliteit te monitoren. Op dit moment zijn de meetmethoden daarvoor nog niet betrouwbaar genoeg.

Meer ‘groene golven’ in Zaanstad, zodat het verkeer beter doorstroomt en
aansluit.
In 2019 maken we een nieuwe nota verkeersmanagement. Deze nota is een onderdeel van de visie op Verkeer en Vervoer. Ook de nieuwe parkeernota is een onderdeel van deze visie. Een geactualiseerde visie is noodzakelijk om beter te kunnen inspelen op toekomstige ontwikkelingen, zoals op het Hembrugterrein en andere ‘Maak’ gebieden. Uiteraard is een van de doelstellingen dat het verkeer (alle modaliteiten: fiets, openbaar vervoer en auto) veilig kan doorstromen met een minimale belasting voor het milieu (luchtkwaliteit). Daar waar groene golven kunnen bijdragen aan een veilige en duurzame doorstroming nemen wij dit op in de nota.

Zaanstad kan meer ambitie tonen om elektrisch vervoer stimuleren; denk aan elektrische scooters, maar ook aan elektrisch varen. Elektrisch varen verplichten
mag best eerder dan in 2028.
Wij onderschrijven de wens tot meer elektrisch vervoer. Momenteel kunnen we dit niet wettelijk afdwingen. Dit zal in dat geval door de landelijke politiek moeten worden geregeld in wetgeving. In het Regeerakkoord is opgenomen dat er naar gestreefd wordt dat in 2030 alle nieuwe auto’s emissieloos zijn.
Op lokaal niveau kan de gemeente wel een rol spelen in het aanjagen van de markt door elektrisch vervoer makkelijker toegankelijk te maken.


Fijnstofproblematiek vraagt om maatregelen, zoals schonere brandstof en
motoren. Maar ook om ander gedrag, zoals meer de fiets gebruiken.
Het stimuleren van het fietsgebruik omarmen wij en betrekken we bij het te maken mobiliteitsplan en de verstedelijkingsopgave. Het nemen van maatregelen tot schonere brandstof en motoren ligt niet binnen de invloedsfeer van de gemeente. Daarvoor is landelijke of Europese wetgeving nodig.


Duurzaam en groen - milieu - Omgevingswet 

De stad 

Advies

Met de nieuwe Omgevingswet krijgt de gemeente meer mogelijkheden om
normen flexibeler te hanteren. Dit brengt ook een grotere verantwoordelijkheid
met zich mee. Wij willen zeker ideeën en kennis inbrengen bij het opstellen van
een omgevingsvisie.


De omgevingsvisie en omgevingsplan vervangen uiteindelijk het bestemmingsplan. Het traject van de omgevingsvisie is interactief. Wij betrekken bewoners en ondernemers op verschillende manieren. Wij kiezen er bewust voor om in de tweede fase (2019) de participatie te richten op met name jongeren. We maken daarbij gebruik van de reeds ontvangen reacties bij MAAK.Zaanstad, 150 dagen etc. Om de jongeren te betrekken zijn er schoolprojecten gestart en hebben we een dilemmaspel georganiseerd, waaraan iedereen kon deelnemen. 

In de volgende fase (2020) werken toe naar een concept omgevingsvisie. We zullen dan een consultatietraject organiseren, waarin iedereen kan reageren op de concept visie.

Er zijn ook zorgen dat de ruimte om normen toe te kunnen passen, misschien
te groot wordt. De politiek gaat over het toepassen van de normen, maar als
burgers daar niet meer over meepraten, geven die heel wat uit handen.


Met de komst van de Omgevingswet ontstaat er meer afwegingsruimte om normen, zoals op milieugebied, te versoepelen of strenger te maken. De raad is ook nu al bevoegd om dit te doen. Wij vinden het belangrijk dat alle partijen, waaronder ook inwoners betrokken worden met als doel alle belangen te horen en af te wegen. De zorgvuldigheid daarin valt onder onze verantwoordelijkheid. 

De vraag is of het sluiten van een compromis uiteindelijk wel leidt tot een
optimale keuze voor een gebied. In welke fase worden zaken al vastgelegd en
word je geconfronteerd met de gevolgen?



We herkennen dit punt. De optimale keuze voor een gebied wordt door de gemeenteraad bepaald. Hiervoor worden alle belangen afgewogen, want er zijn veel verschillende vraagstukken die om ruimte vragen. 

Wanneer worden zaken vastgelegd? We onderscheiden twee trajecten: ten eerste een informeel voortraject, waarin het beleid wordt gemaakt. Hier hebben bewoners de meeste invloed, omdat veel zaken en ontwikkelingen nog niet vast liggen. Daarna het formele traject, waarin keuzes juridisch worden vastgelegd in vergunningen, verordeningen of bestemmingsplannen. Dit traject kent ook een formeel inspraaktraject, waarin iedereen kan reageren. Tenslotte is, ook nadat de keuzes zijn gemaakt, beroep en bezwaar mogelijk (met uitzondering van de verordening). 


Nieuwsgierig naar de andere thema's?

Prettig wonen

De Welvarende stad

Gezond leven


Hoog contrast
Ga naar Zaanstad.nl